55% van werkgevers heeft spijt van AI-ontslagen

Meer dan de helft van de bestuurders die werknemers ontsloegen om ruimte te maken voor AI geeft inmiddels toe dat ze de verkeerde keuze maakten.

Dat is geen speculatieve kop. Het is de conclusie van een onderzoek van Orgvue onder 1.163 bestuurders en senior managers in de VS, Canada, het VK, Ierland, Australie en Zuidoost-Azie. Van de 39% die al werknemers had ontslagen voor AI, zegt 55% dat die beslissingen fouten waren.

En het wordt nog pijnlijker: een op de vier van diezelfde bestuurders gaf toe dat ze niet eens wisten welke functies baat konden hebben bij AI voordat ze begonnen met snijden.

De mythe die duizend ontslagrondes lanceerde

Klarna werd het schoolvoorbeeld. De Zweedse fintech verving zo’n 700 klantenservicemedewerkers door een OpenAI-assistent en claimde dat AI twee derde van de interacties afhandelde en jaarlijks 10 miljoen dollar bespaarde.

Maar CEO Sebastian Siemiatkowski moest later toegeven: “we zijn te ver gegaan.” De kwaliteit van de klantenservice stortte in. Klarna neemt nu weer menselijke medewerkers aan.

De stille herstart: ook in Nederland herkenbaar

Gartner voorspelt dat in 2027 de helft van de organisaties die klantenservicepersoneel ontsloegen voor AI weer mensen aanneemt. AI is simpelweg nog niet volwassen genoeg voor beoordelingsvermogen, empathie en contextgevoelig redeneren.

IBM ontsloeg 8.000 mensen en verving HR door AskHR. Toen het systeem geen empathie bleek te kunnen leveren, haalde IBM de mensen terug.

In Nederland speelt een vergelijkbaar patroon. Het UWV registreerde in de eerste drie kwartalen van 2025 maar liefst 267 reorganisatieaanvragen, waarbij ruim 18.500 banen op het spel stonden. AI werd veelvuldig als argument opgevoerd. Tegelijkertijd meldde onderzoeksbureau Visier dat 5,3% van de ontslagen werknemers inmiddels weer is aangenomen: een opvallende stijging na jaren van stabiliteit. Grote namen als ABN AMRO, TomTom en HP kondigden ontslagrondes aan met AI als drijfveer, terwijl VNO-NCW voorzitter Ingrid Thijssen waarschuwde dat “Nederland niet klaar is voor een golf AI-ontslagen.”

De gok van 200 miljard dollar

BCG schat de markt voor autonome AI-agenten op 200 miljard dollar. Maar Gartner voorspelt dat 40% van die projecten tegen 2027 wordt geannuleerd. Van de duizenden aanbieders zijn er slechts 130 serieus te nemen.

Voor Nederlandse bedrijven zijn die cijfers relevant. Uit onderzoek van Emerce blijkt dat 54% van de Nederlandse bedrijven inmiddels eerder kiest voor AI dan voor nieuw personeel, vooral door de hoge loonkosten. Maar wie zonder plan automatiseert, loopt hetzelfde risico als Klarna: je bespaart op papier, maar verliest de kwaliteit die je klanten verwachten.

Het poldermodel als tegengif

Waar Amerikaanse bedrijven in een reflex snijden en vervolgens stilletjes terugdraaien, heeft Nederland een ander instrument: het overlegmodel. De SER benadrukt dat AI-implementatie het beste werkt wanneer werkgevers, vakbonden en overheid samen de transitie vormgeven. Het is precies het type nuchtere aanpak dat voorkomt dat je eerst ontslaat en daarna moet toegeven dat het een vergissing was.

34% van de ondervraagde bestuurders zag werknemers vrijwillig vertrekken uit angst voor AI. 30% wist niet eens welke medewerkers risico liepen. Dat zijn geen problemen die je oplost met meer technologie. Dat los je op met duidelijke communicatie en een eerlijk plan.

Wat wel werkt

AI voor repetitief werk, mensen voor context en empathie. Eerst een pilot draaien voordat je snijdt. Daadwerkelijke kwaliteit meten in plaats van de beloftes uit een verkooppresentatie. De vraag voor Nederlandse werkgevers is niet of AI banen gaat veranderen (dat staat vast), maar of je die verandering baseert op resultaten of op 200 miljard aan hype.